Sidh Goshat Guru Nanak Dev Ji Part 2

ਗੁਰਮੁਖਿ ਅਕਥੁ ਕਥੈ ਬੀਚਾਰਿ ॥
ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਿਬਹੈ ਸਪਰਵਾਰਿ ॥
ਗੁਰਮੁਖਿ ਜਪੀਐ ਅੰਤਰਿ ਪਿਆਰਿ ॥
ਗੁਰਮੁਖਿ ਪਾਈਐ ਸਬਦਿ ਅਚਾਰਿ ॥
ਸਬਦਿ ਭੇਦਿ ਜਾਣੈ ਜਾਣਾਈ ॥
ਨਾਨਕ ਹਉਮੈ ਜਾਲਿ ਸਮਾਈ ॥੨੯॥

(ਅਕਥੁ=ਜੋ ਕਥਿਆ ਨਾਹ ਜਾ ਸਕੇ, ਬੀਚਾਰਿ=
ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਰਾਹੀਂ, ਨਿਬਹੈ=ਪੁੱਗਦਾ ਹੈ, ਸਪਰਵਾਰਿ=
ਸ+ਪਰਵਾਰਿ,ਪਰਵਾਰ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ, ਅੰਤਰਿ=
ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ, ਪਿਆਰਿ=ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਸਬਦਿ=
ਗੁਰਸ਼ਬਦ ਦੀ ਰਾਹੀਂ, ਅਚਾਰਿ=ਆਚਾਰ ਦੀ ਰਾਹੀਂ,
ਚੰਗੇ ਆਚਰਨ ਨਾਲ, ਭੇਦਿ=ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਜਾਣਾਈ=
ਜਾਣਾਏ, ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਜਾਲਿ=ਸਾੜ ਕੇ )

 

ਗੁਰਮੁਖਿ ਧਰਤੀ ਸਾਚੈ ਸਾਜੀ ॥
ਤਿਸ ਮਹਿ ਓਪਤਿ ਖਪਤਿ ਸੁ ਬਾਜੀ ॥
ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਰਪੈ ਰੰਗੁ ਲਾਇ ॥
ਸਾਚਿ ਰਤਉ ਪਤਿ ਸਿਉ ਘਰਿ ਜਾਇ ॥
ਸਾਚ ਸਬਦ ਬਿਨੁ ਪਤਿ ਨਹੀ ਪਾਵੈ ॥
ਨਾਨਕ ਬਿਨੁ ਨਾਵੈ ਕਿਉ ਸਾਚਿ ਸਮਾਵੈ ॥੩੦॥

(ਸਾਚੈ=ਸੱਚੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ, ਤਿਸੁ ਮਹਿ=ਉਸ ਵਿਚ,
ਓਪਤਿ=ਉਤਪੱਤੀ, ਖਪਤਿ=ਨਾਸ, ਬਾਜੀ=ਖੇਡ,
ਰਪੈ=ਰੰਗਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਰਤਉ=ਰੱਤਾ ਹੋਇਆ,
ਪਤਿ=ਇੱਜ਼ਤ, ਰੰਗੁ=ਪਿਆਰ)

 

ਗੁਰਮੁਖਿ ਅਸਟ ਸਿਧੀ ਸਭਿ ਬੁਧੀ ॥
ਗੁਰਮੁਖਿ ਭਵਜਲੁ ਤਰੀਐ ਸਚ ਸੁਧੀ ॥
ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਰ ਅਪਸਰ ਬਿਧਿ ਜਾਣੈ ॥
ਗੁਰਮੁਖਿ ਪਰਵਿਰਤਿ ਨਰਵਿਰਤਿ ਪਛਾਣੈ ॥
ਗੁਰਮੁਖਿ ਤਾਰੇ ਪਾਰਿ ਉਤਾਰੇ ॥
ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਬਦਿ ਨਿਸਤਾਰੇ ॥੩੧॥

(ਗੁਰਮੁਖਿ=ਗੁਰੂ ਦੇ ਦੱਸੇ ਹੋਏ ਰਾਹ ਤੇ ਤੁਰਨਾ,
ਅਸਟ=ਅੱਠ, ਅਸਟ ਸਿਧੀ=ਅੱਠ ਸਿੱਧੀਆਂ (ਅੱਠ
ਕਰਾਮਾਤੀ ਤਾਕਤਾਂ=ਅਣਿਮਾ, ਮਹਿਮਾ, ਲਘਿਮਾ,
ਗਰਿਮਾ, ਪ੍ਰਾਪਤੀ, ਪ੍ਰਾਕਾਮਯ, ਈਸ਼ਿਤਾ, ਵਸ਼ਿਤਾ,
ਅਣਿਮਾ=ਦੂਜੇ ਦਾ ਰੂਪ ਹੋ ਜਾਣਾ, ਮਹਿਮਾ=ਦੇਹ ਨੂੰ
ਵੱਡਾ ਕਰ ਲੈਣਾ, ਲਘਿਮਾ=ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੋਟਾ ਕਰ
ਲੈਣਾ, ਗਰਿਮਾ=ਭਾਰੀ ਹੋ ਜਾਣਾ, ਪ੍ਰਾਪਤੀ=ਮਨ-
ਇੱਛਤ ਭੋਗ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ,
ਪ੍ਰਾਕਾਮਯ-ਹੋਰਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਜਾਣ ਲੈਣ ਦੀ
ਤਾਕਤ, ਈਸ਼ਿਤਾ=ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਭ
ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਨਾ, ਵਸ਼ਿਤਾ=ਸਭ ਨੂੰ ਵੱਸ ਕਰ ਲੈਣਾ),
ਸੁਧੀ=ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਮੱਤ, ਅਪਸਰ=ਮੰਦਾ ਸਮਾ, ਸਰ=
ਚੰਗਾ ਸਮਾ, ਪਰਵਿਰਤਿ=ਗ੍ਰਹਣ, ਨਰਵਿਰਤਿ=
ਤਿਆਗ)

 

ਨਾਮੇ ਰਾਤੇ ਹਉਮੈ ਜਾਇ ॥
ਨਾਮਿ ਰਤੇ ਸਚਿ ਰਹੇ ਸਮਾਇ ॥
ਨਾਮਿ ਰਤੇ ਜੋਗ ਜੁਗਤਿ ਬੀਚਾਰੁ ॥
ਨਾਮਿ ਰਤੇ ਪਾਵਹਿ ਮੋਖ ਦੁਆਰੁ ॥
ਨਾਮਿ ਰਤੇ ਤ੍ਰਿਭਵਣ ਸੋਝੀ ਹੋਇ ॥
ਨਾਨਕ ਨਾਮਿ ਰਤੇ ਸਦਾ ਸੁਖੁ ਹੋਇ ॥੩੨॥

(ਨਾਮੇ=ਨਾਮ ਵਿਚ ਹੀ, ਮੋਖ=ਮੁਕਤੀ,ਖ਼ਲਾਸੀ,
ਹਉਮੈ ਤੋਂ ਖ਼ਲਾਸੀ, ਤ੍ਰਿਭਵਣ=ਤ੍ਰਿਲੋਕੀ ਦੀ, ਸਦਾ
ਸੁਖੁ=ਸਦਾ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੁਖ, ਰਾਤੇ=
ਰੱਤੇ ਹੋਏ ਦੀ)

 

ਨਾਮਿ ਰਤੇ ਸਿਧ ਗੋਸਟਿ ਹੋਇ ॥
ਨਾਮਿ ਰਤੇ ਸਦਾ ਤਪੁ ਹੋਇ ॥
ਨਾਮਿ ਰਤੇ ਸਚੁ ਕਰਣੀ ਸਾਰੁ ॥
ਨਾਮਿ ਰਤੇ ਗੁਣ ਗਿਆਨ ਬੀਚਾਰੁ ॥
ਬਿਨੁ ਨਾਵੈ ਬੋਲੈ ਸਭੁ ਵੇਕਾਰੁ ॥
ਨਾਨਕ ਨਾਮਿ ਰਤੇ ਤਿਨ ਕਉ ਜੈਕਾਰੁ ॥੩੩॥

(ਸਿਧ=ਪੂਰਨ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਗੋਸਟਿ=ਮਿਲਾਪ,
ਸਿਧ ਗੋਸਟਿ=ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ, ਸਾਰੁ=
ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ, ਵੇਕਾਰੁ=ਵੇ-ਕਾਰ, ਵਿਅਰਥ, ਤਪੁ=(੧)
ਮਨ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਸਰੀਰ ਉਤੇ ਕਸ਼ਟ ਸਹਾਰਨ
ਦਾ ਸਾਧਨ; (੨) ਪੁੰਨ-ਕਰਮ, ਗਿਆਨ=ਸਾਂਝ)

 

ਪੂਰੇ ਗੁਰ ਤੇ ਨਾਮੁ ਪਾਇਆ ਜਾਇ ॥
ਜੋਗ ਜੁਗਤਿ ਸਚਿ ਰਹੈ ਸਮਾਇ ॥
ਬਾਰਹ ਮਹਿ ਜੋਗੀ ਭਰਮਾਏ ਸੰਨਿਆਸੀ ਛਿਅ ਚਾਰਿ ॥
ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਜੋ ਮਰਿ ਜੀਵੈ ਸੋ ਪਾਏ ਮੋਖ ਦੁਆਰੁ ॥
ਬਿਨੁ ਸਬਦੈ ਸਭਿ ਦੂਜੈ ਲਾਗੇ ਦੇਖਹੁ ਰਿਦੈ ਬੀਚਾਰਿ ॥
ਨਾਨਕ ਵਡੇ ਸੇ ਵਡਭਾਗੀ ਜਿਨੀ ਸਚੁ ਰਖਿਆ ਉਰ ਧਾਰਿ ॥੩੪॥

(ਸਚਿ=ਸੱਚ (ਪ੍ਰਭੂ) ਵਿਚ, ਬਾਰਹ=ਜੋਗੀਆਂ ਦੇ ਬਾਰਾਂ ਫ਼ਿਰਕੇ,
ਛਿਅ ਚਾਰਿ=(੬+੪) ਦਸ ਫ਼ਿਰਕੇ ਸੰਨਿਆਸੀਆਂ ਦੇ=ਤੀਰਥ,
ਆਸ੍ਰਮ, ਬਨ, ਆਰੰਨÎ, ਗਿਰਿ, ਪਰਬਤ, ਸਾਗਰ, ਸਰਸ੍ਵਤ,
ਭਾਰਤੀ, ਪੁਰੀ, ਉਰਧਾਰਿ=ਉਰਿ+ਧਾਰਿ, ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਧਾਰ ਕੇ,
ਉਰ=ਹਿਰਦਾ)

 

ਗੁਰਮੁਖਿ ਰਤਨੁ ਲਹੈ ਲਿਵ ਲਾਇ ॥
ਗੁਰਮੁਖਿ ਪਰਖੈ ਰਤਨੁ ਸੁਭਾਇ ॥
ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਾਚੀ ਕਾਰ ਕਮਾਇ ॥
ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਾਚੇ ਮਨੁ ਪਤੀਆਇ ॥
ਗੁਰਮੁਖਿ ਅਲਖੁ ਲਖਾਏ ਤਿਸੁ ਭਾਵੈ ॥
ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਚੋਟ ਨ ਖਾਵੈ ॥੩੫॥

(ਗੁਰਮੁਖਿ=ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਗੁਰੂ ਦੇ ਸਨਮੁਖ ਹੈ,
ਰਤਨੁ=ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਨਾਮ-ਰੂਪ ਕੀਮਤੀ ਪਦਾਰਥ,
ਸੁਭਾਇ=ਸੁਤੇ ਹੀ, ਸੁਭਾਵਕ ਹੀ, ਪਤੀਆਇ=
ਤਸੱਲੀ ਕਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਅਲਖੁ=ਜਿਸ ਦਾ ਕੋਈ
ਖ਼ਾਸ ਲੱਛਣ ਨਾਹ ਦਿੱਸੇ, ਲਖਾਏ=ਸੂਝ ਪੈਦਾ
ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਸੁ=ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ, ਚੋਟ=ਮਾਰ)

 

ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਾਮੁ ਦਾਨੁ ਇਸਨਾਨੁ ॥
ਗੁਰਮੁਖਿ ਲਾਗੈ ਸਹਜਿ ਧਿਆਨੁ ॥
ਗੁਰਮੁਖਿ ਪਾਵੈ ਦਰਗਹ ਮਾਨੁ ॥
ਗੁਰਮੁਖਿ ਭਉ ਭੰਜਨੁ ਪਰਧਾਨੁ ॥
ਗੁਰਮੁਖਿ ਕਰਣੀ ਕਾਰ ਕਰਾਏ ॥
ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਮੇਲਿ ਮਿਲਾਏ ॥੩੬॥

(ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਾਮੁ=ਗੁਰਮੁਖਿ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਹੀ ਨਾਮ
(ਜਪਣਾ ਪ੍ਰਵਾਨ ਹੈ), ਭਉ ਭੰਜਨੁ=ਦੁਨੀਆ ਵਾਲੇ
ਡਰ-ਸਹਿਮ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਪਰਧਾਨੁ=
ਸਭ ਦਾ ਮੁਖੀ, ਸਭ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਕਰਣੀ ਕਾਰ=
ਕਰਨ-ਜੋਗ ਕੰਮ)

 

ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਾਸਤ੍ਰ ਸਿਮ੍ਰਿਤਿ ਬੇਦ ॥
ਗੁਰਮੁਖਿ ਪਾਵੈ ਘਟਿ ਘਟਿ ਭੇਦ ॥
ਗੁਰਮੁਖਿ ਵੈਰ ਵਿਰੋਧ ਗਵਾਵੈ ॥
ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਗਲੀ ਗਣਤ ਮਿਟਾਵੈ ॥
ਗੁਰਮੁਖਿ ਰਾਮ ਨਾਮ ਰੰਗਿ ਰਾਤਾ ॥
ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਖਸਮੁ ਪਛਾਤਾ ॥੩੭॥

(ਭੇਦ=ਰਮਜ਼, ਭੇਤ ਦੀ ਗੱਲ, ਘਟਿ ਘਟਿ=
ਹਰੇਕ ਘਟ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਪ੍ਰਭੂ, ਗਣਤ=
ਲੇਖਾ,ਹਿਸਾਬ)

 

ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਭਰਮੈ ਆਵੈ ਜਾਇ ॥
ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਘਾਲ ਨ ਪਵਈ ਥਾਇ ॥
ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਮਨੂਆ ਅਤਿ ਡੋਲਾਇ ॥
ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਤ੍ਰਿਪਤਿ ਨਹੀ ਬਿਖੁ ਖਾਇ ॥
ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਬਿਸੀਅਰੁ ਡਸੈ ਮਰਿ ਵਾਟ ॥
ਨਾਨਕ ਗੁਰ ਬਿਨੁ ਘਾਟੇ ਘਾਟ ॥੩੮॥

(ਭਰਮੈ=ਭਟਕਦਾ ਹੈ, ਥਾਇ ਨ ਪਵਈ=
ਕਬੂਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਮਨੂਆ=ਚੰਚਲ ਮਨ,
ਡੋਲਾਇ=ਡੋਲਦਾ ਹੈ, ਬਿਖੁ=ਵਿਹੁ, ਤ੍ਰਿਪਤਿ=
ਸੰਤੋਖ, ਬਿਸੀਅਰੁ=ਸੱਪ (ਜਗਤ ਦਾ ਮੋਹ)

 

ਜਿਸੁ ਗੁਰੁ ਮਿਲੈ ਤਿਸੁ ਪਾਰਿ ਉਤਾਰੈ ॥
ਅਵਗਣ ਮੇਟੈ ਗੁਣਿ ਨਿਸਤਾਰੈ ॥
ਮੁਕਤਿ ਮਹਾ ਸੁਖ ਗੁਰ ਸਬਦੁ ਬੀਚਾਰਿ ॥
ਗੁਰਮੁਖਿ ਕਦੇ ਨ ਆਵੈ ਹਾਰਿ ॥
ਤਨੁ ਹਟੜੀ ਇਹੁ ਮਨੁ ਵਣਜਾਰਾ ॥
ਨਾਨਕ ਸਹਜੇ ਸਚੁ ਵਾਪਾਰਾ ॥੩੯॥

(ਗੁਣਿ=ਗੁਣ ਦੀ ਰਾਹੀਂ, ਹਾਰਿ=ਹਾਰ ਕੇ,
ਹਟੜੀ=ਸੋਹਣੀ ਜਿਹੀ ਹੱਟੀ, ਸਹਜੇ=’ਸਹਜ’
ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ ਜੁੜ ਕੇ,ਆਤਮਕ ਅਡੋਲਤਾ)

 

ਗੁਰਮੁਖਿ ਬਾਂਧਿਓ ਸੇਤੁ ਬਿਧਾਤੈ ॥
ਲੰਕਾ ਲੂਟੀ ਦੈਤ ਸੰਤਾਪੈ ॥
ਰਾਮਚੰਦਿ ਮਾਰਿਓ ਅਹਿ ਰਾਵਣੁ ॥
ਭੇਦੁ ਬਭੀਖਣ ਗੁਰਮੁਖਿ ਪਰਚਾਇਣੁ ॥
ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਾਇਰਿ ਪਾਹਣ ਤਾਰੇ ॥
ਗੁਰਮੁਖਿ ਕੋਟਿ ਤੇਤੀਸ ਉਧਾਰੇ ॥੪੦॥

(ਸੇਤੁ=ਪੁਲ, ਬਿਧਾਤੈ=ਵਿਧਾਤਾ ਨੇ,ਕਰਤਾਰ ਨੇ,
ਦੈਤ=ਰਾਖਸ਼, ਸੰਤਾਪੈ=ਦੁਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਰਾਮਚੰਦਿ=
ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਚੰਦ ਨੇ, ਅਹਿ=ਸੱਪ (ਮਨ), ਪਰਚਾਇਣੁ=
ਉਪਦੇਸ਼, ਸਾਇਰਿ=ਸਾਗਰ ਉਤੇ, ਪਾਹਣ=ਪੱਥਰ,
ਬਭੀਖਣ=ਰਾਵਣ ਦਾ ਭਾਈ ਜਿਸ ਨੇ ਰਾਮ ਚੰਦ੍ਰ ਜੀ
ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਭੇਤ ਦੱਸੇ ਸਨ)

 

ਗੁਰਮੁਖਿ ਚੂਕੈ ਆਵਣ ਜਾਣੁ ॥
ਗੁਰਮੁਖਿ ਦਰਗਹ ਪਾਵੈ ਮਾਣੁ ॥
ਗੁਰਮੁਖਿ ਖੋਟੇ ਖਰੇ ਪਛਾਣੁ ॥
ਗੁਰਮੁਖਿ ਲਾਗੈ ਸਹਜਿ ਧਿਆਨੁ ॥
ਗੁਰਮੁਖਿ ਦਰਗਹ ਸਿਫਤਿ ਸਮਾਇ ॥
ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਬੰਧੁ ਨ ਪਾਇ ॥੪੧॥

(ਪਛਾਣੁ=ਪਛਾਣੂ, ਸਹਜਿ=ਸਹਜ ਵਿਚ, ਬੰਧੁ=ਰੋਕ,
ਗੁਰਮੁਖਿ=ਗੁਰੂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਵਿਚ ਤੁਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ)

 

ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਾਮੁ ਨਿਰੰਜਨ ਪਾਏ ॥
ਗੁਰਮੁਖਿ ਹਉਮੈ ਸਬਦਿ ਜਲਾਏ ॥
ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਾਚੇ ਕੇ ਗੁਣ ਗਾਏ ॥
ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਾਚੈ ਰਹੈ ਸਮਾਏ ॥
ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਾਚਿ ਨਾਮਿ ਪਤਿ ਊਤਮ ਹੋਇ ॥
ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਗਲ ਭਵਣ ਕੀ ਸੋਝੀ ਹੋਇ ॥੪੨॥

(ਨਿਰੰਜਨ=ਨਿਰ-ਅੰਜਨ, ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸਾਚੈ=
ਸੱਚੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿਚ, ਸਾਚਿ=ਸੱਚ ਵਿਚ, ਨਾਮਿ=ਨਾਮ ਵਿਚ,
ਪਤਿ=ਇੱਜ਼ਤ)

 

ਕਵਣ ਮੂਲੁ ਕਵਣ ਮਤਿ ਵੇਲਾ ॥
ਤੇਰਾ ਕਵਣੁ ਗੁਰੂ ਜਿਸ ਕਾ ਤੂ ਚੇਲਾ ॥
ਕਵਣ ਕਥਾ ਲੇ ਰਹਹੁ ਨਿਰਾਲੇ ॥
ਬੋਲੈ ਨਾਨਕੁ ਸੁਣਹੁ ਤੁਮ ਬਾਲੇ ॥
ਏਸੁ ਕਥਾ ਕਾ ਦੇਇ ਬੀਚਾਰੁ ॥
ਭਵਜਲੁ ਸਬਦਿ ਲੰਘਾਵਣਹਾਰੁ ॥੪੩॥

(ਮੂਲੁ=ਮੁੱਢ, ਵੇਲਾ=ਸਮਾ, ਕਥਾ=ਗੱਲ,
ਕਵਣ ਕਥਾ ਲੇ=ਕੇਹੜੀ ਗੱਲ ਨਾਲ, ਨਿਰਾਲੇ=
ਵੱਖਰੇ, ਨਿਰਲੇਪ, ਬਾਲੇ=ਹੇ ਬਾਲਕ! ਸਬਦਿ=
ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਰਾਹੀਂ, ਲੰਘਾਵਣਹਾਰੁ=ਲੰਘਾਣ-ਜੋਗਾ)

 

ਪਵਨ ਅਰੰਭੁ ਸਤਿਗੁਰ ਮਤਿ ਵੇਲਾ ॥
ਸਬਦੁ ਗੁਰੂ ਸੁਰਤਿ ਧੁਨਿ ਚੇਲਾ ॥
ਅਕਥ ਕਥਾ ਲੇ ਰਹਉ ਨਿਰਾਲਾ ॥
ਨਾਨਕ ਜੁਗਿ ਜੁਗਿ ਗੁਰ ਗੋਪਾਲਾ ॥
ਏਕੁ ਸਬਦੁ ਜਿਤੁ ਕਥਾ ਵੀਚਾਰੀ ॥
ਗੁਰਮੁਖਿ ਹਉਮੈ ਅਗਨਿ ਨਿਵਾਰੀ ॥੪੪॥

(ਪਵਨ=ਪ੍ਰਾਣ, ਸੁਰਤਿ ਧੁਨਿ=ਸੁਰਤਿ ਦੀ ਧੁਨਿ,
ਲਗਨ, ਟਿਕਾਉ, ਅਕਥ=ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਜਿਸ ਦਾ ਸਹੀ
ਸਰੂਪ ਬਿਆਨ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਰਹਉ=ਮੈਂ ਰਹਿੰਦਾ
ਹਾਂ, ਜੁਗਿ ਜੁਗਿ=ਹਰੇਕ ਜੁਗ ਵਿਚ, ਗੋਪਾਲ=ਧਰਤੀ
ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਵਾਲਾ, ਏਕੁ ਸਬਦੁ=ਕੇਵਲ ਸ਼ਬਦ ਹੀ,
ਜਿਤੁ=ਜਿਸ ਦੀ ਰਾਹੀਂ, ਨਿਵਾਰੀ=ਦੂਰ ਕੀਤੀ)

 

ਮੈਣ ਕੇ ਦੰਤ ਕਿਉ ਖਾਈਐ ਸਾਰੁ ॥
ਜਿਤੁ ਗਰਬੁ ਜਾਇ ਸੁ ਕਵਣੁ ਆਹਾਰੁ ॥
ਹਿਵੈ ਕਾ ਘਰੁ ਮੰਦਰੁ ਅਗਨਿ ਪਿਰਾਹਨੁ ॥
ਕਵਨ ਗੁਫਾ ਜਿਤੁ ਰਹੈ ਅਵਾਹਨੁ ॥
ਇਤ ਉਤ ਕਿਸ ਕਉ ਜਾਣਿ ਸਮਾਵੈ ॥
ਕਵਨ ਧਿਆਨੁ ਮਨੁ ਮਨਹਿ ਸਮਾਵੈ ॥੪੫॥

(ਮੈਣ=ਮੋਮ, ਸਾਰੁ=ਲੋਹਾ, ਜਿਤੁ=ਜਿਸ ਦੀ ਰਾਹੀਂ,
ਗਰਬੁ=ਅਹੰਕਾਰ, ਅਹਾਰੁ=ਖਾਣਾ, ਹਿਵ=ਬਰਫ਼,
ਪਿਰਾਹਨੁ=ਪੈਰਾਹਨ,ਚੋਲਾ, ਜਿਤੁ ਗੁਫਾ=ਜਿਸ ਗੁਫਾ
ਵਿਚ, ਅਵਾਹਨੁ=ਅਡੋਲ,ਅਹਿੱਲ, ਇਤ ਉਤ=ਇਥੇ
ਓਥੇ, ਲੋਕ ਪਰਲੋਕ ਵਿਚ, ਮਨਹਿ=ਮਨ ਵਿਚ ਹੀ,
ਧਿਆਨੁ=ਸੁਰਤਿ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ, ਮਨ ਨੂੰ ਇਕ ਟਿਕਾਣੇ
ਰੱਖਣ ਲਈ ਟਿਕਵਾਂ ਬੱਝਵਾਂ ਖ਼ਿਆਲ)

 

ਹਉ ਹਉ ਮੈ ਮੈ ਵਿਚਹੁ ਖੋਵੈ ॥
ਦੂਜਾ ਮੇਟੈ ਏਕੋ ਹੋਵੈ ॥
ਜਗੁ ਕਰੜਾ ਮਨਮੁਖੁ ਗਾਵਾਰੁ ॥
ਸਬਦੁ ਕਮਾਈਐ ਖਾਈਐ ਸਾਰੁ ॥
ਅੰਤਰਿ ਬਾਹਰਿ ਏਕੋ ਜਾਣੈ ॥
ਨਾਨਕ ਅਗਨਿ ਮਰੈ ਸਤਿਗੁਰ ਕੈ ਭਾਣੈ ॥੪੬॥

(ਦੂਜਾ=ਮੇਰ-ਤੇਰ,ਵਿਤਕਰਾ, ਸਾਰੁ=ਲੋਹਾ,
ਅਗਨਿ=ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ-ਅੱਗ, ਹਉ ਹਉ, ਮੈ ਮੈ=ਹਰ
ਵੇਲੇ ‘ਮੈਂ’ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ;ਮੈਂ ਵੱਡਾ ਹੋ ਜਾਵਾਂ)

 

ਸਚ ਭੈ ਰਾਤਾ ਗਰਬੁ ਨਿਵਾਰੈ ॥
ਏਕੋ ਜਾਤਾ ਸਬਦੁ ਵੀਚਾਰੈ ॥
ਸਬਦੁ ਵਸੈ ਸਚੁ ਅੰਤਰਿ ਹੀਆ ॥
ਤਨੁ ਮਨੁ ਸੀਤਲੁ ਰੰਗਿ ਰੰਗੀਆ ॥
ਕਾਮੁ ਕ੍ਰੋਧੁ ਬਿਖੁ ਅਗਨਿ ਨਿਵਾਰੇ ॥
ਨਾਨਕ ਨਦਰੀ ਨਦਰਿ ਪਿਆਰੇ ॥੪੭॥

(ਸਚ ਭੈ=ਸੱਚੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਡਰ ਵਿਚ, ਗਰਬੁ=
ਅਹੰਕਾਰ, ਅੰਤਰਿ ਹੀਆ=ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ,
ਰੰਗਿ=ਰੰਗਿ ਵਿਚ, ਨਦਰੀ=(ਮੇਹਰ ਦੀ)
ਨਜ਼ਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭੂ)

 

ਕਵਨ ਮੁਖਿ ਚੰਦੁ ਹਿਵੈ ਘਰੁ ਛਾਇਆ ॥
ਕਵਨ ਮੁਖਿ ਸੂਰਜੁ ਤਪੈ ਤਪਾਇਆ ॥
ਕਵਨ ਮੁਖਿ ਕਾਲੁ ਜੋਹਤ ਨਿਤ ਰਹੈ ॥
ਕਵਨ ਬੁਧਿ ਗੁਰਮੁਖਿ ਪਤਿ ਰਹੈ ॥
ਕਵਨੁ ਜੋਧੁ ਜੋ ਕਾਲੁ ਸੰਘਾਰੈ ॥
ਬੋਲੈ ਬਾਣੀ ਨਾਨਕੁ ਬੀਚਾਰੈ ॥੪੮॥

(ਕਵਨ ਮੁਖਿ=ਕਿਸ ਦੁਆਰੇ ਤੋਂ? ਕਿਸ ਵਸੀਲੇ
ਦੀ ਰਾਹੀਂ? ਹਿਵੈ ਘਰੁ=ਬਰਫ਼ ਦਾ ਘਰ, ਛਾਇਆ=
ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਈ ਰੱਖੇ, ਸੂਰਜੁ=ਗਿਆਨ ਦਾ ਸੂਰਜ,
ਜੋਹਤ=ਤੱਕਦਾ, ਜੋਧੁ=ਸੂਰਮਾ, ਸੰਘਾਰੈ=ਮਾਰ ਦੇਵੇ,
ਬਾਣੀ ਬੀਚਾਰੈ=ਵੀਚਾਰ ਦੀ ਬਾਣੀ,ਵਿਚਾਰ ਦੇ
ਸਿਲਸਿਲੇ ਦੀ ਗੱਲ, ‘ਗੋਸਟਿ’ ਦੇ ਸਨਬੰਧ ਵਿਚ)

 

ਸਬਦੁ ਭਾਖਤ ਸਸਿ ਜੋਤਿ ਅਪਾਰਾ ॥
ਸਸਿ ਘਰਿ ਸੂਰੁ ਵਸੈ ਮਿਟੈ ਅੰਧਿਆਰਾ ॥
ਸੁਖੁ ਦੁਖੁ ਸਮ ਕਰਿ ਨਾਮੁ ਅਧਾਰਾ ॥
ਆਪੇ ਪਾਰਿ ਉਤਾਰਣਹਾਰਾ ॥
ਗੁਰ ਪਰਚੈ ਮਨੁ ਸਾਚਿ ਸਮਾਇ ॥
ਪ੍ਰਣਵਤਿ ਨਾਨਕੁ ਕਾਲੁ ਨ ਖਾਇ ॥੪੯॥

(ਭਾਖਤ=ਉੱਚਾਰਦਿਆਂ, ਸਸਿ=ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਘਰਿ=
ਘਰ ਵਿਚ, ਸੂਰੁ=ਸੂਰਜ (ਭਾਵ, ਗਿਆਨ), ਸਮ=
ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ,ਬਰਾਬਰ, ਅਧਾਰ=ਆਸਰਾ, ਗੁਰ
ਪਰਚੈ=ਸਤਿਗੁਰੂ ਨਾਲ ਡੂੰਘੀ ਸਾਂਝ ਬਣਾਇਆਂ,
ਸਾਚਿ=ਸੱਚੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿਚ, ਪ੍ਰਣਵਤਿ=ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ)

 

ਨਾਮ ਤਤੁ ਸਭ ਹੀ ਸਿਰਿ ਜਾਪੈ ॥
ਬਿਨੁ ਨਾਵੈ ਦੁਖੁ ਕਾਲੁ ਸੰਤਾਪੈ ॥
ਤਤੋ ਤਤੁ ਮਿਲੈ ਮਨੁ ਮਾਨੈ ॥
ਦੂਜਾ ਜਾਇ ਇਕਤੁ ਘਰਿ ਆਨੈ ॥
ਬੋਲੈ ਪਵਨਾ ਗਗਨੁ ਗਰਜੈ ॥
ਨਾਨਕ ਨਿਹਚਲੁ ਮਿਲਣੁ ਸਹਜੈ ॥੫੦॥

(ਤਤੁ=ਅਸਲੀਅਤ,ਸੱਚਾਈ, ਨਾਮ ਤਤੁ=
ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਸੱਚਾਈ, ਸਭ ਹੀ ਸਿਰਿ
ਜਾਪੈ=ਸਾਰੇ ਜਾਪਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਹੈ, ਸੰਤਾਪੈ=
ਦੁਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਤੋ ਤਤੁ=ਤੱਤ ਹੀ ਤੱਤ,
ਨਿਰੋਲ ਤੱਤ, ਨਿਰੋਲ ਪ੍ਰਭੂ-ਨਾਮ ਦੀ ਸੱਚਾਈ,
ਇਕਤੁ ਘਰਿ=ਇੱਕ ਘਰ ਵਿਚ, ਪਵਨ=ਪ੍ਰਾਣ,
ਬੋਲੈ ਪਵਨਾ=ਪ੍ਰਾਣ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਰੱਬੀ ਜੀਵਨ
ਦੀ ਲਹਿਰ ਚੱਲ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਗਗਨੁ=ਆਕਾਸ਼,
ਦਸਮ-ਦੁਆਰ, ਰੱਬੀ ਮਿਲਾਪ ਦੀ ਅਵਸਥਾ,
ਗਰਜੈ=ਗੱਜਦਾ ਹੈ, ਬਲਵਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮਿਲਣੁ=
ਮਿਲਾਪ, ਸਹਜੈ=ਸਹਜ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ,
ਆਤਮਕ ਅਡੋਲਤਾ ਵਿਚ)

 

ਅੰਤਰਿ ਸੁੰਨੰ ਬਾਹਰਿ ਸੁੰਨੰ ਤ੍ਰਿਭਵਣ ਸੁੰਨ ਮਸੁੰਨੰ ॥
ਚਉਥੇ ਸੁੰਨੈ ਜੋ ਨਰੁ ਜਾਣੈ ਤਾ ਕਉ ਪਾਪੁ ਨ ਪੁੰਨੰ ॥
ਘਟਿ ਘਟਿ ਸੁੰਨ ਕਾ ਜਾਣੈ ਭੇਉ ॥
ਆਦਿ ਪੁਰਖੁ ਨਿਰੰਜਨ ਦੇਉ ॥
ਜੋ ਜਨੁ ਨਾਮ ਨਿਰੰਜਨ ਰਾਤਾ ॥
ਨਾਨਕ ਸੋਈ ਪੁਰਖੁ ਬਿਧਾਤਾ ॥੫੧॥

(ਸੁੰਨ=ਨਿਰਗੁਣ ਪ੍ਰਭੂ,ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਜਿਸ ਵਿਚ ਮਾਇਆ
ਵਾਲੇ ਫੁਰਨੇ ਨਹੀਂ ਉਠਦੇ, ਸੁੰਨ ਮਸੁੰਨ=ਸੁੰਨ ਹੀ ਸੁੰਞ,
ਨਿਰੋਲ ਨਿਰਗੁਣ ਪ੍ਰਭੂ ਹੀ, ਚਉਥੇ ਸੁੰਨ=ਚਉਥੀ
ਅਵਸਥਾ ਵਾਲੇ ਨਿਰਗੁਣ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ, ਘਟਿ ਘਟਿ ਸੁੰਨ
ਕਾ=ਹਰੇਕ ਘਟ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਨਿਰਗੁਣ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ;
ਭੇਉ=ਭੇਤ, ਆਦਿ=ਸਭ ਦਾ ਮੁੱਢ, ਬਿਧਾਤਾ=ਕਰਤਾ,
ਸਿਰਜਨਹਾਰ)

 

 

Advertisements